Գործերն ավելի բարձր են խոսում, քան բառերը:

ԵՐԵԽԱՆԵՐԸ ԵՎ ԲՌՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԵՌՈՒՍՏԱՏԵՍՈՒԹՅԱՄԲ

Ամերիկացի երեխաները հեռուստացույց են դիտում օրեկան 3-4 ժամ: Հեռուստատեսությունը մեծ ազդեցություն է գործում երեխայի արժեքների համակարգի զարգացման եւ վարքի ձեւավորման վրա: Ցավոք, այսօրվա հեռուստատեսության ծրագրերը բռնություն են արտացոլում: Հեռուստատեսության բռնության ազդեցության վերաբերյալ կատարված հարյուրավոր հետազոտություններ ցույց են տվել, որ երեխաները կարող են.

• դառնալ □իմուն□ բռնության սարսափի հանդեպ

• աստիճանաբար ընդունել բռնությունը որպես խնդիրներ լուծելու եղանակ

• կրկնօրինակել հեռուստատեսությամբ տեսած բռնությունը

• նույնացնել իրենց կոնկրետ դեմքերի, զոհերի եւ/կամ բռնություն կատարողների հետ



Հեռուստացույցով բռության չափազանց դիտումը երեխաների մոտ առաջացնում է մեծ ագրեսիա: Երբեմն բռնության մասին անգամ մեկ ծրագրի դիտումը կարող է մեծացնել երեխայի ագրեսիվությունը: Երեխաները, որոնք դիտում են ծրագրեր իրագործելի, հաճախ կրկնվող կամ չպատժված բռնության մասին, ավելի արագ կընդօրինակեն տեսածը: Հուզական, վարքային, ուսուցողական կամ ներքին մղման կառավարման խդնիրներ ունեցող երեխաները ավելի հեշտությամբ են ազդվում հեռուստատեսությամբ տեսած բռնությունից: Հեռուստատեսությամբ տեսած բռնությունը կարող է անմիջական ազդեցություն ունենալ երեխայի վարքի վրա կամ ի հայտ գալ տարիներ անց, եւ երեխաները կարող են ազդվել այդ բռնությունից, անգամ եթե ընտանիքում ոչ մի հակում չկա դեպի բռնությունը:



Թեեւ հեռուստատեսությամբ բռնությունը ագրեսիվ կամ բռնի վարքի միակ պատճառը չէ, այն ակնհայտորեն կարեւոր գործոն է:



Ծնողները կարող են պաշտպանել երեխաներին հեռուստատեսությամբ դիտած չափազանց բռնությունից հետեւյալ ձեւերով.

• ուշադրություն դարձնել այն ծրագրերին, որ դիտում են իրենց երեխաները, եւ նրանց հետ դիտել որոշ հաղորդումներ:

• սահմանափակումներ դնել հեռուստացույցի առջեւ անցկացրած ժամանակի վրա, մտածել երեխայի սենյակից հեռուստացույցի տեղափոխման մասին:

• բացատրել, որ թեեւ դերասանը իրականում վնասված կամ սպանված չէ, նման բռնությունը իրական կյանքում կարող է հանգեցնել ցավի եւ մահվան:

• արգելել երեխաներին դիտել ծրագրեր, որոնցում առկա է բռնությունը, եւ փոխել ալիքը կամ անջատել հեռուստացույցը, երբ նման ծրագիր է սկսվում՝ բացատրելով երեխային, թե ինչու չի կարելի դիտել այն:

• դատապարտել դաժան դրվագները երեխաների ներկայությամբ, ընդգծելով այն համոզմունքը, որ նման վարքը խնդիրը լուծելու լավագույն ուղին չէ:

• կապվել հասակակիցների ծնողների հետ եւ համաձայնության գալ նույնատիպ կանոններ սահմանել եւ տանը փակցնել թույլատրելի ծրագրերի եւ հաղորդումների ցուցակ:



Ծնողները կարող են օգտագործել այս միջոցները նաեւ կանխելու համար հեռուստատեսության վնասակար ազդեցությունը այլ ոլորտներում, ինչպիսին են ռասայական եւ սեռական ստերիոտիպները: Հեռուստացույցի առջեւ անցկացրած ժամանակը, անկախ դիտվող ծրագրերի բովանդակությունից, պետք է կրճատել, որովհետեւ այն իր հերթին կրճատում է ժամանակը, որ երեխաները կարող են ծախսել ավելի նպաստավոր գործունեության վրա, օրինակ՝ կարդալու, ընկերների հետ խաղալու եւ հոբբիներով զբաղվելու վրա: Եթե ծնողները դժվարություններ են ունենում այդ սահմանները դնելու մեջ կամ անհանգստանում են իրենց երեխաների հակզադեցության համար հեռուստացույցից, նրանք պետք է դիմեն մանկապատանեկան հոգեբույժի՝ խորհրդատվության եւ աջակցության համար: